Nên phun thuốc trừ sâu vào lúc nào? 3 thời điểm tốt nhất

Việc xác định thời điểm nên phun thuốc trừ sâu vào lúc nào đóng vai trò then chốt, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả diệt sâu bệnh và độ an toàn của nông sản. Phun thuốc sai thời điểm không chỉ làm giảm tác dụng, gây lãng phí chi phí mà còn có thể gây cháy lá, ảnh hưởng đến cây trồng, sức khỏe người lao động và môi trường. Vì vậy, nắm vững các nguyên tắc lựa chọn thời điểm phun thuốc chính xác là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả phòng trừ và đảm bảo sản xuất nông nghiệp bền vững. Hãy cùng ReviewDrone tìm hiểu những khuyến nghị từ chuyên gia về kỹ thuật phun thuốc hiệu quả ngay dưới đây.

1. Thời điểm trong ngày: Chọn khung giờ phun tốt nhất

Thời điểm trong ngày: Chọn khung giờ phun tốt nhất

Lựa chọn khung giờ phun thuốc trong ngày là một trong những yếu tố quan trọng nhất mà bạn cần cân nhắc khi quyết định phun thuốc sâu vào thời điểm nào. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bám dính, thẩm thấu và hiệu quả diệt trừ của thuốc.

1.1. Buổi sáng sớm (Trời mát, lặng gió)

Khung giờ lý tưởng thường từ 5h00 - 9h00 sáng, tùy thuộc vào mùa và điều kiện thời tiết cụ thể.
Lợi ích:

• Sâu bọ hoạt động và dễ tiếp cận: Nhiều loài sâu hại thường ẩn nấp dưới tán lá và hoạt động mạnh hơn vào buổi sáng sớm khi sương còn đọng trên lá. Đây là thời điểm chúng dễ bị tiếp xúc với thuốc nhất.
• Thuốc bám dính tốt hơn: Sương đọng trên lá giúp thuốc dễ dàng bám dính và lan trải đều hơn.
• Ít gió: Buổi sáng sớm thường có gió nhẹ hoặc lặng gió, giúp giảm thiểu hiện tượng thuốc bị cuốn bay, đảm bảo thuốc tập trung vào đúng đối tượng và giảm nguy cơ ảnh hưởng đến các khu vực lân cận hoặc người phun.
• Nhiệt độ thấp: Nhiệt độ mát mẻ giúp thuốc ít bị bay hơi, duy trì hiệu lực lâu hơn trên bề mặt lá.

1.2. Buổi chiều mát (Tắt nắng)

Khung giờ lý tưởng là sau 16h00 hoặc khi trời đã dịu nắng, nhiệt độ bắt đầu giảm.
Lợi ích:

• Tránh bốc hơi thuốc: Nhiệt độ cao vào giữa trưa có thể làm thuốc bốc hơi nhanh chóng, giảm đáng kể hiệu quả. Phun vào buổi chiều mát giúp thuốc có thời gian bám dính và thẩm thấu trước khi đêm xuống.
• Phù hợp diệt các loài sâu hoạt động về đêm: Một số loài sâu hại chủ yếu hoạt động vào ban đêm hoặc chiều tối. Phun thuốc vào thời điểm này sẽ tăng cường khả năng tiếp xúc và diệt trừ chúng.
• An toàn cho cây và người phun: Nhiệt độ thấp hơn cũng giảm nguy cơ gây sốc nhiệt cho cây và đảm bảo an toàn, thoải mái hơn cho người thực hiện công việc.

2. Thời điểm theo điều kiện thời tiết: Nắng - Mưa - Gió

Thời điểm theo điều kiện thời tiết: Nắng - Mưa - Gió

Các yếu tố thời tiết là điều kiện ngoại cảnh tác động trực tiếp đến khả năng hấp thụ thuốc và hiệu quả tổng thể của việc nên xịt thuốc trừ sâu vào lúc nào.

2.1. Tránh phun khi trời nắng gắt (Giữa trưa)

Rủi ro:

• Thuốc bốc hơi nhanh: Nhiệt độ cao làm dung dịch thuốc bốc hơi nhanh chóng, giảm nồng độ hoạt chất và hiệu quả diệt trừ.
• Gây cháy lá (hiệu ứng thấu kính): Các giọt thuốc đọng trên lá dưới ánh nắng gay gắt có thể tạo thành hiệu ứng thấu kính, làm cháy lá cây, đặc biệt là với các loại thuốc có tính nóng.
• Gây ngộ độc cho người phun: Nhiệt độ cao kết hợp với hơi thuốc có thể gây khó chịu, say nắng và tăng nguy cơ ngộ độc cho người phun.

2.2. Không phun khi trời sắp mưa hoặc gió to

Rủi ro:

• Mưa làm rửa trôi thuốc: Nếu phun thuốc trước hoặc trong khi trời mưa, nước mưa sẽ rửa trôi thuốc khỏi bề mặt lá, làm lãng phí thuốc và giảm hiệu quả đáng kể. Theo nghiên cứu của Đại học California, thuốc cần ít nhất 2-4 giờ không mưa để có thể bám dính và phát huy tác dụng tối ưu trên cây trồng.
• Gió to làm thuốc bay sang khu vực khác: Gió mạnh sẽ cuốn bay các hạt thuốc, làm thuốc không bám được vào cây trồng mục tiêu, bay sang các khu vực không mong muốn (như nhà ở, nguồn nước, cây trồng khác), gây ô nhiễm môi trường và lãng phí.
• Nguy hiểm cho người phun: Gió to cũng có thể làm thuốc bay ngược vào người phun, tăng nguy cơ tiếp xúc và ngộ độc.

2.3. Độ ẩm không khí phù hợp

Độ ẩm không khí đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa hiệu quả của thuốc.

• Giải thích tác động: Độ ẩm cao (nhưng không phải mưa) giúp các giọt thuốc duy trì kích thước lâu hơn trên bề mặt lá, kéo dài thời gian tiếp xúc và tăng cường khả năng thẩm thấu của hoạt chất vào biểu bì lá hoặc cơ thể côn trùng. Trong môi trường khô hạn, các giọt thuốc có thể khô quá nhanh, làm giảm khả năng hấp thụ và hiệu quả. 
• Ví dụ, một nghiên cứu về hiệu quả của thuốc trừ sâu sinh học cho thấy, độ ẩm không khí lý tưởng từ 60-80% giúp tối đa hóa khả năng hoạt động của các bào tử nấm diệt côn trùng.

Xem thêm: 5 Mẫu Máy Bay Phun Thuốc Mini Tốt Nhất & Báo Giá Chi Tiết

3. Thời điểm theo giai đoạn phát triển của sâu bệnh

Thời điểm theo giai đoạn phát triển của sâu bệnh

Để diệt trừ sâu bệnh tận gốc và hiệu quả, việc nên phun thuốc trừ sâu vào lúc nào cần phải dựa trên chu kỳ sinh trưởng của chúng. Phun đúng lúc sâu yếu nhất sẽ mang lại kết quả cao nhất.

3.1. Phun khi sâu non mới nở (Tuổi 1 - Tuổi 2)

Lý do:

• Sức đề kháng yếu: Sâu non ở giai đoạn tuổi 1, tuổi 2 có kích thước nhỏ, lớp vỏ mỏng và sức đề kháng yếu, dễ bị tiêu diệt bởi thuốc hơn so với sâu trưởng thành.
• Mật độ chưa cao: Ở giai đoạn này, mật độ sâu hại thường chưa bùng phát quá mức, giúp việc kiểm soát dễ dàng và hiệu quả hơn.
• Giảm thiểu thiệt hại: Diệt trừ sâu ở giai đoạn non giúp ngăn chặn chúng gây hại nghiêm trọng cho cây trồng khi lớn lên. Theo nguyên tắc quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), việc can thiệp sớm là chìa khóa để giảm thiểu sử dụng hóa chất và tối đa hóa hiệu quả.

3.2. Phun phòng ngừa khi điều kiện thời tiết thuận lợi cho sâu bệnh

Ví dụ:

• Thời tiết nồm ẩm: Đây là điều kiện lý tưởng cho nhiều loại nấm bệnh và sâu hại phát triển.
• Giao mùa: Sự thay đổi đột ngột của thời tiết thường là lúc sâu bệnh dễ bùng phát.
• Giai đoạn cây nhạy cảm: Khi cây ra hoa, đậu quả non, đây là lúc cây dễ bị tổn thương nhất.
  Phun phòng ngừa trước khi dịch bệnh bùng phát mạnh mẽ sẽ giúp bảo vệ cây trồng hiệu quả hơn, giảm thiểu thiệt hại và đôi khi còn giúp giảm lượng thuốc cần dùng so với việc xử lý khi dịch đã lan rộng. Các công nghệ hiện đại như máy bay không người lái với khả năng phân tích hình ảnh đa phổ có thể giúp phát hiện sớm các dấu hiệu dịch bệnh, cho phép phun phòng ngừa chính xác và kịp thời.

4. Những giai đoạn "CẤM KỴ" không được phun thuốc

Những giai đoạn "CẤM KỴ" không được phun thuốc

Bên cạnh việc biết phun thuốc sâu vào thời điểm nào là tốt nhất, bạn cũng cần đặc biệt lưu ý những giai đoạn tuyệt đối không được phun thuốc để đảm bảo an toàn thực phẩm, bảo vệ hệ sinh thái và duy trì năng suất cây trồng.

4.1. Giai đoạn cây đang nở hoa rộ

Lý do:

• Tránh tiêu diệt côn trùng có lợi: Ong, bướm và các loài côn trùng thụ phấn khác đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc giúp cây ra quả. Phun thuốc trong giai đoạn này có thể tiêu diệt chúng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình thụ phấn và năng suất cây trồng. Một nghiên cứu của Đại học Cornell chỉ ra rằng, việc phun thuốc trừ sâu không đúng thời điểm có thể làm giảm số lượng ong thụ phấn lên đến 50%, dẫn đến thiệt hại kinh tế đáng kể.
• Tránh làm rụng hoa/đen bông: Một số loại thuốc có thể gây sốc hoặc làm tổn thương hoa, dẫn đến rụng hoa hoặc làm đen bông, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đậu quả.

4.2. Giai đoạn sắp thu hoạch (Thời gian cách ly)

• Nguyên tắc "4 đúng": Tuân thủ thời gian cách ly (PHI - Pre-Harvest Interval) ghi trên bao bì sản phẩm là bắt buộc. Thời gian cách ly là khoảng thời gian tối thiểu từ lần phun thuốc cuối cùng đến khi thu hoạch để đảm bảo dư lượng thuốc trong nông sản nằm dưới mức cho phép (MRL - Maximum Residue Limit), an toàn cho người tiêu dùng. Việc bỏ qua thời gian cách ly có thể khiến nông sản bị tồn dư hóa chất, không đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và gây hại cho sức khỏe. 
• Ví dụ, nhiều quốc gia có quy định nghiêm ngặt về MRLs, và nông sản vượt quá giới hạn này sẽ bị cấm lưu hành.

5. Lưu ý quan trọng để phun thuốc an toàn và hiệu quả

Lưu ý quan trọng để phun thuốc an toàn và hiệu quả

Để đảm bảo quá trình phun thuốc diễn ra an toàn, hiệu quả và bền vững, bạn cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

• Trang bị bảo hộ lao động đầy đủ: Luôn mặc quần áo bảo hộ chuyên dụng, đeo khẩu trang, kính bảo hộ, găng tay và ủng khi pha chế và phun thuốc. Điều này giúp ngăn chặn thuốc tiếp xúc trực tiếp với da, mắt và đường hô hấp, bảo vệ sức khỏe của bạn.
• Kỹ thuật pha chế và đi phun: Pha chế thuốc đúng liều lượng theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Khi phun, hãy đi xuôi chiều gió để tránh thuốc bay ngược vào người. Phun đều, không bỏ sót nhưng cũng không phun quá liều.
• Xử lý bao bì sau khi sử dụng: Bao bì thuốc sau khi sử dụng phải được thu gom và xử lý đúng cách theo quy định để tránh gây ô nhiễm môi trường. Không tái sử dụng bao bì thuốc cho các mục đích khác.
• Tận dụng công nghệ: Việc sử dụng máy bay nông nghiệp để phun thuốc đang ngày càng phổ biến. Công nghệ này không chỉ giúp người nông dân tránh xa môi trường độc hại, giảm thiểu rủi ro ngộ độc mà còn tăng cường độ chính xác, tiết kiệm thuốc và nước, đặc biệt hiệu quả trên các địa hình khó khăn hoặc diện tích lớn. Máy bay nông nghiệp có thể hoạt động tối ưu vào các khung giờ vàng như sáng sớm hay chiều mát, đảm bảo hiệu quả cao nhất.

Tóm lại, việc nắm rõ nên phun thuốc trừ sâu vào lúc nào là yếu tố then chốt để đạt được hiệu quả diệt trừ sâu bệnh tối ưu, đồng thời bảo vệ sức khỏe con người và môi trường. Hãy luôn ghi nhớ nguyên tắc "Sáng sớm - Chiều mát - Đúng bệnh - Đúng lúc" để tối ưu hóa mọi quy trình. Bên cạnh đó, việc ưu tiên sử dụng các loại thuốc sinh học, kết hợp với các giải pháp công nghệ hiện đại như máy bay nông nghiệp, sẽ là những bước đi chiến lược hướng tới một nền nông nghiệp bền vững và an toàn hơn. 

Để tìm hiểu sâu hơn về các giải pháp công nghệ trong nông nghiệp, đặc biệt là ứng dụng máy bay không người lái, bạn có thể tham khảo thêm các bài viết liên quan của ReviewDrone.